Jak legalnie wykorzystać znaki towarowe, postacie i dzieła sztuki w modzie

Współczesna moda coraz częściej sięga po rozpoznawalne motywy – postacie z bajek i popkultury, ilustracje, dzieła sztuki czy charakterystyczne logotypy. W większości przypadków ich komercyjne wykorzystanie wymaga uzyskania odpowiedniej zgody właściciela praw.

Czym jest licencja w branży modowej?

Licencja to upoważnienie do korzystania z określonych praw własności intelektualnej udzielane przez podmiot uprawniony innemu podmiotowi na uzgodnionych warunkach. Właściciel praw nie przenosi ich na licencjobiorcę, a jedynie zezwala na ich wykorzystywanie w określonym zakresie.

W branży modowej przedmiotem licencji najczęściej są:

• znaki towarowe, w tym nazwy marek i logotypy oraz inne elementy identyfikacji wizualnej marki,
• prawa autorskie do grafik, printów, ilustracji i fotografii,
• wzory, w tym zarejestrowane wzory Unii Europejskiej oraz krajowe wzory przemysłowe.

Kiedy potrzebujesz licencji?

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez przedsiębiorców jest założenie, że skoro dany motyw jest popularny lub łatwo dostępny w Internecie, można go swobodnie wykorzystywać na odzieży.

W rzeczywistości postacie, grafiki, logotypy, nazwy marek czy charakterystyczne elementy identyfikacji wizualnej są najczęściej chronione prawami własności intelektualnej. Ich wykorzystanie na produktach przeznaczonych do sprzedaży zazwyczaj wymaga zgody właściciela praw.

Dotyczy to między innymi:

• postaci z filmów, seriali i gier,
• nazw zespołów muzycznych oraz artystów,
• logotypów znanych marek,
• grafik, ilustracji i fotografii,
• dzieł sztuki.

Wprowadzenie do sprzedaży odzieży lub innych produktów wykorzystujących takie oznaczenia bez odpowiedniej zgody może skutkować roszczeniami właściciela praw, obowiązkiem wycofania produktów z rynku, zapłatą odszkodowania, a w niektórych przypadkach również odpowiedzialnością karną.

Nie oznacza to jednak, że wykorzystywanie rozpoznawalnych motywów jest niemożliwe. Kluczowe jest uzyskanie odpowiedniej licencji lub innej podstawy prawnej umożliwiającej legalne korzystanie z chronionych praw.

Licencje w branży modowej – przykłady

(https://naoko-store.pl/)

Przykładem może być marka NAOKO, która tworzy kolekcje inspirowane popularnymi postaciami z bajek i popkultury, takimi jak Barbie czy Atomówki. Produkcja i sprzedaż takich kolekcji odbywa się na podstawie licencji udzielonych przez właścicieli praw, odpowiednio Mattel oraz Warner Bros. Dzięki temu marka może legalnie wykorzystywać chronione postacie na swoich produktach.

(https://wearmedicine.com/l/beksinski-x-medicine-2025)

Z licencji często korzysta również marka Medicine. W ramach kolekcji Art Series wykorzystuje prace współczesnych artystów i ilustratorów, dzieła twórców reprezentowanych przez fundacje, spadkobierców lub muzea, a także motywy pochodzące z licencjonowanych franczyz popkultury. W każdym z tych przypadków konieczne jest wcześniejsze ustalenie podstawy prawnej korzystania z utworu oraz odpowiednie uregulowanie zasad współpracy.

Najczęstsze błędy projektantów i właścicieli marek modowych

W praktyce najczęściej spotykamy się z sytuacjami, w których przedsiębiorcy:

• wykorzystują grafiki znalezione w Internecie bez sprawdzenia, kto jest właścicielem praw autorskich,
• korzystają z postaci z filmów, seriali lub gier komputerowych bez zgody właściciela praw,
• zakładają, że zakup grafiki oznacza automatyczne nabycie prawa do jej komercyjnego wykorzystania,
• nie regulują kwestii praw autorskich w umowach zawieranych z grafikami, ilustratorami lub projektantami.

Świadomość tych ryzyk pozwala uniknąć kosztownych sporów i bezpiecznie rozwijać markę modową.

Jeżeli planujesz wykorzystać znaki towarowe, grafiki, ilustracje lub dzieła sztuk w swojej kolekcji albo chcesz sprawdzić, jakiej licencji potrzebujesz, skontaktuj się z nami.